fbpx

KOPP: Kind van een Ouder met Psychische Problemen

Als je vader of moeder tijdens je jeugd een psychische stoornis had, maakt dat  jou tot een KOPP-kind. Veel KOPP-kinderen hebben later in hun leven twee keer zoveel kans op een psychische stoornis als kinderen die in een relatief normaal gezin opgroeiden. Die kennis geeft richting aan het pad van psychisch herstel: geen pillen, maar psychotherapie.

KOPP is geen ziekte of stoornis, maar meer een stukje van je levensverhaal – ‘ik ben opgegroeid bij een depressieve moeder’ of ’toen ik jong was, dronk mijn vader vaak veel te veel.’. Zo’n feit zegt ‘an sich’ niks over jou. Het maakt je echter als volwassene wel extra kwetsbaar voor psychische onevenwichtigheid. KOPP is dus geen lijstje van symptomen, met een criterium ‘als je 8 van de 10 symptomen vertoont, dan ‘heb je KOPP’. Je hébt geen KOPP – je bént een KOPP. Da’s een belangrijk verschil.

KOPP is daarmee meer een oorzakelijke verklaring van een psychisch probleem dan de diagnose er van. Je  diagnose kan zijn ‘agorafobie’ en bij onderzoek blijkt dan dat je moeder een ernstige smetvrees had, waarmee zij het gezin terroriseerde. Dat deed ze niet bewust en opzettelijk, maar het had grote gevolgen voor jou. In de therapie onderzoek je hoe de stoornis van je moeder (mede) oorzaak is geworden van jouw angsten. De smetvrees van je moeder maakt je per definitie een KOPP – of je zelf nu klachten hebt of niet. Er zijn volwassen KOPP-mannen en KOPP-vrouwen die nergens last van hebben. En toch zijn ze het, zoals anderen KOKK zijn (Kind van een Ouder met een Kale Kop) of KOSS (Kind van een Ouder die Stottert en Slist). Het zegt niks over jou. Behalve dan dat je káns op een psychische onevenwichtigheid veel groter is.

Bij onderzoek bij GGZ-instellingen voor psychiatrische stoornissen bleek dat 80% van de patiënten een of meer opvoeders had met een serieus psychisch probleem. Dat gegeven kun je niet omkeren, maar maakt wel duidelijk dat een psychisch zieke ouder ernstig negatieve impact op het leven van een kind en later de volwassene kan hebben.